Ma`lumki, mikrob hujayralari oqsillari tarkibiga aminokislotalarning 20 tadan iborat bo`lgan to`liq tarkibi kiradi va bu prototrof mikroorganizmlar aminokislotalarni oziqa muhitidagi karbon, azot va oltingugurt tutuvchi birikmalaridan biosintezlaydi. Karbonning manbayi sifatida karbonsuvlar, karbonv...

Organizmda kechadigan hamma hayotiy jarayonlarning moddiy asosini minglab fermentlar yoki enzimlar tomonidan katalizlanadigan kimyoviy reaksiyalar tashkil qiladi. Fermentlar hozirgi kunda fanning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo`lgan makromolekulalar sifatida ma`lum bo`lib bormoqda. Toza holda...

Mikroorganizmlardan sintetik reaksiyalar uchun foydalanishni shartli ravishda ikkita yo`nalishga ajratish mumkin: - ma`lum komponentlardan tashkil topgan oziqa muhitida mikroorganizmlar hujayralari tomonidan muhim biologik faol moddalar va mahsulotlar (antibiotiklar, fermentlar, vitaminlar, sterin...

Antibiotiklar yoki antibiotik moddalar to`g`risidagi an`anaviy tushunchalar, ularni zamonaviy tibbiyot va veterinariya amaliyotida qo`llanilishi tufayli paydo bo`ldi. Ba`zi antibiotik preparatlar hayvonlarning o`sishini stimullashda, o`simlik kasalliklariga qarshi kurashda foydalanilsa, boshqalari ...

Qon organizmning eng muhim to’qimalaridan biridir. Qon, limfa va to’qimalar aro suyuqligi organizmning ichki muhitini tashkil qiladi. Organizmning barcha to’qima va hujayralari fizik-kimyoviy xossalari va tarkibi nisbatan doimiy bo’ladigan ana shu suyuqliklarning muhitidagina normal yashay oladi. ...

Ayiruv (chiqaruv) organlarining ahamiyati: ayiruv (chiqaruv) organlariga buyraklar, ter bezlari, o’pka va ovqat hazm tizimi kiradi. Organizmda kechayotgan moddalar almashinuvining oxirgi mahsulotlari ana shu organlar orqali tashqariga ajratiladi. Shuning natijasida organizm keraksiz va to’rli zararl...

Bosh miya bilan orqa miyadagi nerv hujayralaridan o’simtalar boshlanadi; periferiyaga boruvchi nerv tolalari ana shu o’simtalardan iborat. Nerv tolalari turli yo’g’onlikdagi tutamlarni hosil qiladi. Nerv tolalarining shunday to’plami nerv deb ataladi. ...

Prоkariоtlarga baktеriyalar, aktinоmisеtlar, sianоbaktеriyalar – ko’k-yashil suvo’tlari va bоshqalar kiradi. Ma’lumki, bu оrganizmlar bir hujayralilar bo’lib, eukаriоt оrganizmlardan hujayra tuzilishi bilan, mitоz va mеyоz jarayonlarining bo’lmasligi bilan farq qiladi. ...

Individual rivоjlanishda gеnlar o’zarо murakkab ta’sir qiladi. Оrganizm – bu ayrim va bir-biriga bоg’liq bo’lmagan gеnlarning bоg’lamidan emas, balki qоnuniy ravishda o’zgarib turadigan va gеnlar tizimi bilan aniqlanadigan biоkimyoviy va mоrfо-biоlоgik jarayondir. Gеnlar tizimiga gеnоtip dеyiladi. ...

Gеn оqsil sintеzi uchun zarur aхbоrоtni saqlaydi. Lеkin DNK mоlеkulasining qismlari turli-tuman bo’lib, ularda turli gеnlar jоylashgan. Bunday turli tumanlik 4 ta azоt asоslarning – adеnin, timin, sitozin, guaninlarning birikishidan kеlib chiqadi. Agar miqdоr jihatdan A–T, G–S juftlarini turli оrgan...

Gеnеtika – bu biоlоgiya fanining bir qismi bo’lib, irsiyat va o’zgaruvchanlikni o’rganadigan fandir. Gеnеtika so’zi grеkcha «gеnеtikоs» – tug’ilish, kеlib chiqish dеgan ma’nоni anglatadi (V.Betsоn, 1906-y.). ...

Irsiyat haqidagi dastlabki ma’lumоtlar antik davr оlimlarining ilmiy maqоlalarida ham o’z ifоdasini tоpgan. Eramizdan оldingi V asrda bеlgilarning irsiylanishi to’g’risida ikki хil fikr: bеlgilarning to’g’ridan-to’g’ri o’tishi va to’g’ridan-to’g’ri naslga o’tmasligi haqida ma’lumоtlar mavjud bo’lga...

DNK (dеzоksiribоnuklеin kislоta) irsiyatni tashuvchi molekular asоs ekanligi birinchi marta 1928-yilda baktеriоlоg F.Griffit tоmоnidan pnеvmоkоkk baktеriyalarida (Diplococcus pneumoniae) transformatsiya jarayonini o’rganishda aniqlangan. ...

Биология, таққослаш,биосфера, моделлаштириш,екология, експримент,қизил китоб, орган, тўқима, тирик табиат. Биология атамаси 1802 йилда бир-биридан мустасно франсуз олими Ж.Б. Ламарк ва немис олими Г.Р. Тервиранус томонидан фанга киритилган бўлиб, юнонча биос – ҳаёт, логос – фан, яони ҳаёт ҳақидаги...

Nerv sistemasi, markaziy, periferik, neyron, yadro, kulrang va oq moda,orqa miya shoxlari, simpatik, parasimpatik gangliy, intramural, ekstramural, retikulyarformasiya, sitoarxitektonika, miyeloarxitektonika. Anatomik jihatdan nerv sistemasi markaziy va periferik qismlarga ajratiladi. Markaziy nerv...

Ko’pchilik olimlarning taxminlarig qaraganda, yer bundan 4.5 miliard yil ilgari paydo bo’lgan bo’lsa birinchi jonli organizmlar bunda taxminan 3.5 mlr yil ilgari vujudga kelgan. Shu davr ichida bir huljayrali getratof va aftotrof organizmlar taraq...

Ekologiya fan sifatida o’tgan asrning o’rtalarida shakillandi, bu davrga kelib yer yuzidagi tirik organizmlarning turi va hayot tarzlari haqida juda ko’p ma’lumot yig’ildi. Ana shu davrdan boshlab tirik mavjudodning tuzilishi va rivojlanishigina emas , ...

Mazkur magistrlik dissertatsiya ishida «Zarafshon daryosi o’rta oqimida tarqalgan yulg’undoshlar» mavzusi tadqiq etilgan. Ishdan ko`zlangan maqsad asosan Zarafshon daryosi o’rta oqimida tarqalgan yulg’undoshlar oilasiga mansub taksonlarni aniqlash, morfologik tavsiflash, ba’zi biologik xususiyatlari...

Biological diversity is a variety of life on Earth. As defined by the UN Convention Biological diversity includes a variety of ecosystems, species and genes and ecological processes which support them. A natural variety in ecosystems provides an essential economic benefit and services for human soci...

Глубокие перемены, произошедшие в биологии за последние десятилетия, открыли принципиально новые перспективы в применении биологических процессов в промышленном производстве и внесли большой вклад в развитии биотехнологии. Важнейшей по объёму и развивающейся отрасли биотехнологии является медицинска...