Aral aymag‟ı, A‟miwda‟rya, Sırda‟rya deltasında qa‟dimgi zamanlardan turaqlı jasap kiyatırg‟an xalıqlardın‟ biri-qaraqalpaqlar esaplanıladı. Jazba derekler
ha‟m arxeologiyalıq mag‟lıwmatlar bunı da‟lilleydi. Bu‟gingi ku‟nge deyin jıynalg‟an tariyxıy, arxeologiyalıq h‟a‟m etnografiyalıq materiallar arxayikalıq
da‟wirlerde sak-massaget qa‟wimleri (apasiak)-«Suw sakları» (b.e.b I-II)~ Son‟ qubla Araldag‟ı kerderler (Kerder)~ oguz-pecheneg qatlamları (VII-XIa‟a‟)~
Deshti-Qıpshaq qa‟wimleri- qaraqalpaqlar etnotariyxına u‟lken ta‟siri bolg‟anın ko‟rsetedi.