Нутқий коммуникация жараёнида тил сатҳларининг барчасига оид бирликлар ҳаракатга келади, бу ҳаракатларнинг энг олий мувофиқлаштирувчиси эса коммуникатив синтаксисдир. Нутқий мулоқотнинг асосий бирликлари бўлмиш гап ва матн пировард натижа ўлароқ айнан шу коммуникатив синтаксис қонуниятлари асосида шаклланади