Shıg’ıs katranının’ o’siw, rawajlanıwı h’a’m onı botanika sabag’ında paydalanıw usılları

Shıg’ıs katranının’ o’siw h’a’m rawajlanıw o’zgesheliklerin u’yreniw h’a’m onı oqıwshılarg’a botanika sabag’ında tu’sindiriw. umıstın’ aktuallıg’ı. Qaraqalpaqstan Respublikasında sharwashılıqtın’ ko’p bo’limin, tiykarınan, ta’biyg’ıy sho’l jaylawl arı quraydı. Biraq bul jaylawlardın’ o’nimdarlıg’ı ju’da’ to’men – ortasha 3-4,5 ts/ga qurg’aq massa, noqulay h’awa rayı jılları bolsa – 0,7-1,0 ts/ga (Vernik h’.t. b., 1964; Burıgin, Zakirov h’.t. b., 1956; Granitov, 1964; 1967; Gaevskaya, 1971; 1974; Xasanov h’.t. b., 1983; Shamsutdinov, 1975; 1982). Qaraqalpaqstannın’ sho’l zonasında ta’biyg’ıy jaylawlardı efemerli-efemeroid o’simlik birlespeleri quraydı, olar ba’xa’r aylarında, tek qurg’aq jaz aylarında isletiledi. Jazdın’ keliwi menen efemer o’simlikler tezde qurıp qaladı, h’a’m tiykarg’ı otjem sıpatında qandım, sekseul, jantaq, juwsanlar sıyaqlı qattı paqallı o’simlikler qaladı. Biraq keyingi jıllarda bul o’simlikler h’a’m biogen h’a’m antropogen faktorlar ta’sirinde kemeyip barmaqta (Burıgin, Zakirov h’.t. b., 1956; Sinkovskiy, 1959; 1961; 1984; Nechaeva,Prixodko, 1959; Xamdamov, 1977; Xasanov, 1991; Pratov h’.t. b., 1992; Raximova, 1988; Kamalov, Ashurmetov, 2000; Kamalov, Kosnazarov, 2004)