Nega matematikada noma’lum son "X" harfi bilan belgilanadi?
Hikoya IX asrda Xorazmda boshlangan. U yerda matematik al-Xorazmiy tenglamalar yechish fanining asosi — algebrani yaratgan.
Uning nomi arabcha «al-jabr» atamasidan kelib chiqqan bo’lib, belgini o’zgartirgan holda tenglama a’zosini chapdan o’ngga almashtirish ma’nosini anglatadi.
Al-Xorazmiy hali formuladan foydalanmagan va tenglamalarni so’z bilan yozardi. U noma’lum miqdorni «shey»(arabchadan «narsa») deb atagan. Masalan: 3ta «narsa» jami 15 bo’lsa, demak har 1 «narsa» 5ga teng deb e’tirof etadi.
XII asrda al-Xorazmiy kitoblari Ispaniyaga yetib keldi. U yerda noma’lum narsa “xei” deb yozila boshlandi. CHunki eski ispan tovushida SH harfi X harfi bilan yozilardi. Borib borib, xei so’zi, bir harf, x harfigacha qisqarib ketdi.
Dekart 1637 yilda nashr etilgan mashhur «Geometriya»ga aynan shu ispancha «x» harfini qo’shdi. Fransuz tilida bu xat «ks» deb o’qilgan va «iks» deb aytilgan.
Manba: Azon.uz
Удалить исходный текст
Начать перевод речи
Прослушать исходный текст
Использовано символов: 909 из 5 000.
Результаты перевода
История началась в девятом веке в Хорезме. Там математик аль-Хорезми создал основу науки о решении уравнений — алгебру.
Его название происходит от арабского термина «аль-джабр», что означает изменение члена уравнения слева направо путем изменения знака.
Аль-Хорезми еще не использовал формулы и писал уравнения словами. Неизвестную величину он назвал «шей» (от арабского «вещь»). Например, если 3 «вещи» равны всего 15, то каждая 1 «вещь» равна 5.
В двенадцатом веке книги аль-Хорезми прибыли в Испанию. Там было написано что-то неизвестное «хей». Потому что в старом испанском звуке буква SH писалась с буквой X. В конце концов, слово xei, буква, была сокращена до буквы x.
Декарт добавил испанскую букву «х» к знаменитой «Геометрии», опубликованной в 1637 году. Во французском языке эта буква читается как «x» и произносится как «ix».
Источник: Азон.uz

Joylangan vaqt: 2022-08-27 21:47:53
"Hizr alayhissalom kim, u odamlarga ko‘rinadimi?" "Hizr alayhissalom kim, u odamlarga ko‘rinadimi?"
Oktyabr oyida maktablarda PIRLS-2021 xalqaro tadqiqotlari boʻyicha tajriba sinov oʻtkaziladi Oktyabr oyida maktablarda PIRLS-2021 xalqaro tadqiqotlari boʻyicha tajriba sinov oʻtkaziladi
Kvota 2022 Kunduzgi, Sirtqi, Kechki, Masofaviy qabul parametrlari Kvota 2022 Kunduzgi, Sirtqi, Kechki, Masofaviy qabul parametrlari
2021 Mandat natijalari chiqdi. Test natijasini bilish 6-usul 2021 Mandat natijalari chiqdi. Test natijasini bilish 6-usul
Televizion darslarni suratga olish davom ettiriladi Televizion darslarni suratga olish davom ettiriladi
Andijonda maktab o'quvchilari sovuqqa qaramay targ'ibot tadbiriga jalb qilingan Andijonda maktab o'quvchilari sovuqqa qaramay targ'ibot tadbiriga jalb qilingan
Aruz haqida qisqacha mulohazalar Aruz haqida qisqacha mulohazalar
Yangi O‘zbekiston universitetida kimlar grantda o‘qishi mumkin? Yangi O‘zbekiston universitetida kimlar grantda o‘qishi mumkin?
Prezident yangi tahrirdagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunni imzoladi Prezident yangi tahrirdagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunni imzoladi
Rasmdagi qizlardan qay biri yoqdi? Tafsilotlarni o’qing Rasmdagi qizlardan qay biri yoqdi? Tafsilotlarni o’qing
Nega o’quvchilar maktabga borishni istamaydi? 10 sabab Nega o’quvchilar maktabga borishni istamaydi? 10 sabab
Fizika fanidan imtihon biletlari 11-sinf Fizika fanidan imtihon biletlari 11-sinf
5-9 sinflar uchun bayonlar to’plami 5-9 sinflar uchun bayonlar to’plami
Navbatdan tashqari attestatsiyadan o’tolmagan o’qituvchining toifasi pasaytiriladimi? Navbatdan tashqari attestatsiyadan o’tolmagan o’qituvchining toifasi pasaytiriladimi?
Voyaga yetmagan qanday huquq va majburiyatlarga ega? Voyaga yetmagan qanday huquq va majburiyatlarga ega?
Tushkunlikdan chiqishning 15 usuli Tushkunlikdan chiqishning 15 usuli
Zoom dasturini o’rnatish va sozlash bo’yicha yo’riqnoma Zoom dasturini o’rnatish va sozlash bo’yicha yo’riqnoma
Miyasiz yashaydigan odam haqida Miyasiz yashaydigan odam haqida
2020 test natijalari nega chiqmayapti? DTM izohi 2020 test natijalari nega chiqmayapti? DTM izohi
Fan olimpiadalarida g‘olib bo‘lgan o‘quvchilarni tayyorlagan pedagoglarga malaka toifasi sinovlarsiz beriladi Fan olimpiadalarida g‘olib bo‘lgan o‘quvchilarni tayyorlagan pedagoglarga malaka toifasi sinovlarsiz beriladi