Buyuk olimlar hayotidagi oddiy voqealar
1939 yilda 25 yoshli matematik Jorj Dansig Kaliforniya universitetida tahsil olardi. Bir kuni u statistika darsiga 20 daqiqa kechikib bordi. Jimgina kirib, stolga o‘tirdi. Mavzuni o‘tkazib yuborganini tushunib, doskaga yozilgan ikki vazifa shartlarini ko‘chirib oldi.
Uyida dars qilayotib, bugun darsga kechikkanidan uch marta afsuslandi. Vazifalar haqiqatan ham qiyin edi. Dansig ularni hal qilish uchun muhim bir narsani o‘tkazib yubordim, deb o‘ylardi. Ilojsizlikdan masalalarni hal kirishga kirishdi. Bir necha kunlik mashaqqatli mehnatdan so‘ng, u baribir bu masalalarni yechdi. Mamnun bo‘lib, professor yoniga borib, daftarini unga uzatdi.
Professor Yeji Neyman bu topshiriqni beixtiyor qabul qildi, lekin u talabalardan bunday masalani yechib kelish to‘g‘risidagi bergan topshirig‘ini eslay olmadi. Biroz vaqt o‘tgach, talaba daftarini tekshirib, hayratda qoldi. U haqiqatan ham ma’ruzalardan birining boshida talablarga ushbu ikki masala shartlarini aytib berganini esladi. Nafaqat professorning o‘zi, balki o‘sha davrning boshqa atoqli olimlari tomonidan hal etilmaydigan ikki masala shartlarini!
Biroq, Dansig ma’ruzaning bu ikki masala hal etilmasligi haqida gapirilgan qismini tinglamasdan qolgandi. Va ularni hal qildi.

***
Maks Plank fizika bo‘yicha Nobel mukofotini olgach, doiraviy sayohatga chiqdi va hamma joyda bir xil ma’ruza qilardi. Uning haydovchisi har doim zalda o‘tirar edi va matnni yodlab oldi. U boshlig‘iga hazil taklif qildi: “Ma’ruzalaringizni o‘zim o‘qib bersam, siz haydovchi kepkasini kiyib, zalda o‘tirsangiz”. Bu fikr Plankka yoqdi va u rozi bo‘ldi.
Haydovchi kvant mexanikasi to‘g‘risida ma’ruza o‘qiy boshladi. To‘satdan fizik professorlaridan biri savol berib qoldi. Haydovchi uni diqqat bilan tingladi va shunday dedi: “Shunday taraqqiy etib borayotgan shaharda mendan bunday oddiy savol so‘raladi, deb o‘ylamagan edim. Sizning ruxsatingiz bilan haydovchimdan bu savolga javob berishni so‘rayman”.

***
Raqamlar nazariyasi sohasidagi mutaxassis nemis matematiki Ernst Eduard Kummer arifmetika bilan jiddiy kelishmovchilikda edi. Bir kuni talabalarni o‘qitish paytida 7 ni 9 ga ko‘paytirish kerak edi. “Yetti karra to‘qqiz”, dedi Kummer, “Yettini to‘qqizga ko‘paytirsak… qancha bo‘ladi?”. “Oltmish bir” turtki berdi, talabalardan biri. Kummer taxtaga 61 raqamini yozdi.  “Janob, yetti karra to‘qqiz 66 bo‘ladi”, dedi ikkinchi talaba.
— Janoblar, deb javob berdi Kummer, — ikkalasidan birini tanlash kerak, yo 61 yo 66.

Bahora Muhammadiyeva tayyorladi.
***
Получив Нобелевскую премию по физике, Макс Планк отправился в кругосветное путешествие и везде читал одни и те же лекции. Его водитель всегда сидел в холле и запоминал текст. Он пошутил своему начальнику: «Если я сам буду читать ваши лекции, вы можете надеть водительскую кепку и сидеть в зале». Планку идея понравилась, и он согласился.
Водитель начал читать лекции по квантовой механике. Внезапно один из профессоров физики задал вопрос. Водитель внимательно выслушал и сказал: «Я никогда не думал, что мне зададут такой простой вопрос в таком развивающемся городе. С вашего разрешения прошу моего водителя ответить на этот вопрос».
***
Эрнст Эдуард Куммер, немецкий математик, специализирующийся на теории чисел, был в серьезных разногласиях с арифметикой. Однажды мне пришлось умножать 7 на 9, обучая студентов. — Семь раз девять, — сказал Куммер, — если семь умножить на девять… сколько? «Шестьдесят один», — мотивировал один из студентов. Куммер написал на доске число 61. «Сэр, семь раз девять — 66», — сказал второй студент.
«Господа, — ответил Куммер, — вы должны выбрать одно из двух: либо 61, либо 66.
Подготовила Бахора Мухаммадиева.
Источник: Zarnews.uz

Joylangan vaqt: 2022-08-27 21:53:38
Navro’z bayramiga she’rlar to’plami Navro’z bayramiga she’rlar to’plami
Pandemiya sharoitiga moslashtirilgan namunaviy dars jadvali ishlab chiqildi Pandemiya sharoitiga moslashtirilgan namunaviy dars jadvali ishlab chiqildi
Bayramlar ta’til vaqtiga to‘g‘ri kelsa ta’til uzaytiriladimi? Bayramlar ta’til vaqtiga to‘g‘ri kelsa ta’til uzaytiriladimi?
Ibrat uchun: O‘rgatib bo‘lmaydigan narsa Ibrat uchun: O‘rgatib bo‘lmaydigan narsa
Kimyo fanidan imtihon biletlari 10-11-sinf Kimyo fanidan imtihon biletlari 10-11-sinf
10-aprel efirga uzatiladigan television darslar jadvali 10-aprel efirga uzatiladigan television darslar jadvali
Baxtli bo‘lish uchun nimalarga e’tibor qilish zarur? - 9 muhim tavsiya Baxtli bo‘lish uchun nimalarga e’tibor qilish zarur? - 9 muhim tavsiya
Tarix DTM namunaviy test savollari 2022 javobi bilan Tarix DTM namunaviy test savollari 2022 javobi bilan
Kelgusida bola pulini ijtimoiy shartnoma orqali berish rejalashtirilmoqda Kelgusida bola pulini ijtimoiy shartnoma orqali berish rejalashtirilmoqda
Samaradorlik va besamarlik haqida maqollar to’plami Samaradorlik va besamarlik haqida maqollar to’plami
Qanday qilib maqola yozish Qanday qilib maqola yozish
Sunnatilla Anorboyev haqida, hayoti, asarlari, tarjimai hol Sunnatilla Anorboyev haqida, hayoti, asarlari, tarjimai hol
DTM: Harbiy tavsiyanomaga ega abituriyentlar ro’yhati qayta ko’rib chiqilmoqda DTM: Harbiy tavsiyanomaga ega abituriyentlar ro’yhati qayta ko’rib chiqilmoqda
O’qishni boshqa ta’limga ko’chirish mumkin. Barcha variantlar O’qishni boshqa ta’limga ko’chirish mumkin. Barcha variantlar
10-dekabr madhiya qabul qilingan kun tadbir senariysi 10-dekabr madhiya qabul qilingan kun tadbir senariysi
O‘qituvchilar attestatsiyasi ta’lim sifati uchun xizmat qilishiga ishonmayman O‘qituvchilar attestatsiyasi ta’lim sifati uchun xizmat qilishiga ishonmayman
Diplom ilovasini pdf formatiga o‘tkazish Diplom ilovasini pdf formatiga o‘tkazish
Abdulla Sher haqida: hayoti, asarlari, faoliyati, tarjimai hol Abdulla Sher haqida: hayoti, asarlari, faoliyati, tarjimai hol
Plastik karta firibgarlaridan himoyalanish usullari Plastik karta firibgarlaridan himoyalanish usullari
Dunyoda o‘zbek tili nufuzini oshirish sohasida olib borilayotgan chora-tadbirlar tahsinga sazovor — Izzidin Benzigiba Dunyoda o‘zbek tili nufuzini oshirish sohasida olib borilayotgan chora-tadbirlar tahsinga sazovor — Izzidin Benzigiba