Buyuk olimlar hayotidagi oddiy voqealar
1939 yilda 25 yoshli matematik Jorj Dansig Kaliforniya universitetida tahsil olardi. Bir kuni u statistika darsiga 20 daqiqa kechikib bordi. Jimgina kirib, stolga o‘tirdi. Mavzuni o‘tkazib yuborganini tushunib, doskaga yozilgan ikki vazifa shartlarini ko‘chirib oldi.
Uyida dars qilayotib, bugun darsga kechikkanidan uch marta afsuslandi. Vazifalar haqiqatan ham qiyin edi. Dansig ularni hal qilish uchun muhim bir narsani o‘tkazib yubordim, deb o‘ylardi. Ilojsizlikdan masalalarni hal kirishga kirishdi. Bir necha kunlik mashaqqatli mehnatdan so‘ng, u baribir bu masalalarni yechdi. Mamnun bo‘lib, professor yoniga borib, daftarini unga uzatdi.
Professor Yeji Neyman bu topshiriqni beixtiyor qabul qildi, lekin u talabalardan bunday masalani yechib kelish to‘g‘risidagi bergan topshirig‘ini eslay olmadi. Biroz vaqt o‘tgach, talaba daftarini tekshirib, hayratda qoldi. U haqiqatan ham ma’ruzalardan birining boshida talablarga ushbu ikki masala shartlarini aytib berganini esladi. Nafaqat professorning o‘zi, balki o‘sha davrning boshqa atoqli olimlari tomonidan hal etilmaydigan ikki masala shartlarini!
Biroq, Dansig ma’ruzaning bu ikki masala hal etilmasligi haqida gapirilgan qismini tinglamasdan qolgandi. Va ularni hal qildi.

***
Maks Plank fizika bo‘yicha Nobel mukofotini olgach, doiraviy sayohatga chiqdi va hamma joyda bir xil ma’ruza qilardi. Uning haydovchisi har doim zalda o‘tirar edi va matnni yodlab oldi. U boshlig‘iga hazil taklif qildi: “Ma’ruzalaringizni o‘zim o‘qib bersam, siz haydovchi kepkasini kiyib, zalda o‘tirsangiz”. Bu fikr Plankka yoqdi va u rozi bo‘ldi.
Haydovchi kvant mexanikasi to‘g‘risida ma’ruza o‘qiy boshladi. To‘satdan fizik professorlaridan biri savol berib qoldi. Haydovchi uni diqqat bilan tingladi va shunday dedi: “Shunday taraqqiy etib borayotgan shaharda mendan bunday oddiy savol so‘raladi, deb o‘ylamagan edim. Sizning ruxsatingiz bilan haydovchimdan bu savolga javob berishni so‘rayman”.

***
Raqamlar nazariyasi sohasidagi mutaxassis nemis matematiki Ernst Eduard Kummer arifmetika bilan jiddiy kelishmovchilikda edi. Bir kuni talabalarni o‘qitish paytida 7 ni 9 ga ko‘paytirish kerak edi. “Yetti karra to‘qqiz”, dedi Kummer, “Yettini to‘qqizga ko‘paytirsak… qancha bo‘ladi?”. “Oltmish bir” turtki berdi, talabalardan biri. Kummer taxtaga 61 raqamini yozdi.  “Janob, yetti karra to‘qqiz 66 bo‘ladi”, dedi ikkinchi talaba.
— Janoblar, deb javob berdi Kummer, — ikkalasidan birini tanlash kerak, yo 61 yo 66.

Bahora Muhammadiyeva tayyorladi.
***
Получив Нобелевскую премию по физике, Макс Планк отправился в кругосветное путешествие и везде читал одни и те же лекции. Его водитель всегда сидел в холле и запоминал текст. Он пошутил своему начальнику: «Если я сам буду читать ваши лекции, вы можете надеть водительскую кепку и сидеть в зале». Планку идея понравилась, и он согласился.
Водитель начал читать лекции по квантовой механике. Внезапно один из профессоров физики задал вопрос. Водитель внимательно выслушал и сказал: «Я никогда не думал, что мне зададут такой простой вопрос в таком развивающемся городе. С вашего разрешения прошу моего водителя ответить на этот вопрос».
***
Эрнст Эдуард Куммер, немецкий математик, специализирующийся на теории чисел, был в серьезных разногласиях с арифметикой. Однажды мне пришлось умножать 7 на 9, обучая студентов. — Семь раз девять, — сказал Куммер, — если семь умножить на девять… сколько? «Шестьдесят один», — мотивировал один из студентов. Куммер написал на доске число 61. «Сэр, семь раз девять — 66», — сказал второй студент.
«Господа, — ответил Куммер, — вы должны выбрать одно из двух: либо 61, либо 66.
Подготовила Бахора Мухаммадиева.
Источник: Zarnews.uz

Joylangan vaqt: 2022-08-27 21:53:38
Yuridik texnikumlarga kirish test sinovi natijalari e’lon qilindi (2020-2021) Yuridik texnikumlarga kirish test sinovi natijalari e’lon qilindi (2020-2021)
Britaniya Bosh vaziri maktablar sentyabrdan ochilishi zarurligini aytmoqda Britaniya Bosh vaziri maktablar sentyabrdan ochilishi zarurligini aytmoqda
Maktabga kelmayotgan, onlayn darslarda ham ishtirok etmayotgan o'quvchilarga qanday chora ko'riladi? Maktabga kelmayotgan, onlayn darslarda ham ishtirok etmayotgan o'quvchilarga qanday chora ko'riladi?
O‘quvchi darsdan so‘ng o‘g‘rilik qilsa maktab rahbariyatiga chora ko‘riladimi? O‘quvchi darsdan so‘ng o‘g‘rilik qilsa maktab rahbariyatiga chora ko‘riladimi?
Qalb egalari tabaqalanmaydi… Qalb egalari tabaqalanmaydi…
3-sentabr DTM test natijalari e’lon qilindi 3-sentabr DTM test natijalari e’lon qilindi
Kichkintoylarga kitob tanlashda tavsiyalar Kichkintoylarga kitob tanlashda tavsiyalar
San’atkor va rassomlar videodarslarga jalb etilmoqda San’atkor va rassomlar videodarslarga jalb etilmoqda
Pedagoglar ijtimoiy himoyasi davlat e’tiborida Pedagoglar ijtimoiy himoyasi davlat e’tiborida
5 ming va 10 ming so‘mlik banknotlar nega yangilanyapti? Avvalgi pullar nima bo'ladi? 5 ming va 10 ming so‘mlik banknotlar nega yangilanyapti? Avvalgi pullar nima bo'ladi?
Shariatimiz hukmlariga ko‘ra, bolalarni kim ta’minlashi kerak? Shariatimiz hukmlariga ko‘ra, bolalarni kim ta’minlashi kerak?
Prezident o‘qituvchi va shifokorlar bilan uchrashdi Prezident o‘qituvchi va shifokorlar bilan uchrashdi
Past ball olgan abiturientlar bo'yicha XTV munosabat bildirdi Past ball olgan abiturientlar bo'yicha XTV munosabat bildirdi
2020 yilida qancha maktab yangicha attestatsiyasidan o’tishi belgilandi 2020 yilida qancha maktab yangicha attestatsiyasidan o’tishi belgilandi
Ruhiy test: Siz jiddiy munosabatlarga tayyormisiz? Ruhiy test: Siz jiddiy munosabatlarga tayyormisiz?
Koronavirusga qarshi emlashda mumkin bo‘lmagan 5 ta asosiy holat bor Koronavirusga qarshi emlashda mumkin bo‘lmagan 5 ta asosiy holat bor
Ota-onalar va pedagoglar ta’lim dasturi bo‘yicha fikr-mulohazalarini bildirishi mumkin Ota-onalar va pedagoglar ta’lim dasturi bo‘yicha fikr-mulohazalarini bildirishi mumkin
Mevalar haqida she’rlar to’plami Mevalar haqida she’rlar to’plami
Telegram, Unigram, Telelight; Bir-biridan farqlanishi, asosiy tushunchalar Telegram, Unigram, Telelight; Bir-biridan farqlanishi, asosiy tushunchalar
Dunyoning eng ajoyib maktablari Dunyoning eng ajoyib maktablari