Buyuk olimlar hayotidagi oddiy voqealar
1939 yilda 25 yoshli matematik Jorj Dansig Kaliforniya universitetida tahsil olardi. Bir kuni u statistika darsiga 20 daqiqa kechikib bordi. Jimgina kirib, stolga o‘tirdi. Mavzuni o‘tkazib yuborganini tushunib, doskaga yozilgan ikki vazifa shartlarini ko‘chirib oldi.
Uyida dars qilayotib, bugun darsga kechikkanidan uch marta afsuslandi. Vazifalar haqiqatan ham qiyin edi. Dansig ularni hal qilish uchun muhim bir narsani o‘tkazib yubordim, deb o‘ylardi. Ilojsizlikdan masalalarni hal kirishga kirishdi. Bir necha kunlik mashaqqatli mehnatdan so‘ng, u baribir bu masalalarni yechdi. Mamnun bo‘lib, professor yoniga borib, daftarini unga uzatdi.
Professor Yeji Neyman bu topshiriqni beixtiyor qabul qildi, lekin u talabalardan bunday masalani yechib kelish to‘g‘risidagi bergan topshirig‘ini eslay olmadi. Biroz vaqt o‘tgach, talaba daftarini tekshirib, hayratda qoldi. U haqiqatan ham ma’ruzalardan birining boshida talablarga ushbu ikki masala shartlarini aytib berganini esladi. Nafaqat professorning o‘zi, balki o‘sha davrning boshqa atoqli olimlari tomonidan hal etilmaydigan ikki masala shartlarini!
Biroq, Dansig ma’ruzaning bu ikki masala hal etilmasligi haqida gapirilgan qismini tinglamasdan qolgandi. Va ularni hal qildi.

***
Maks Plank fizika bo‘yicha Nobel mukofotini olgach, doiraviy sayohatga chiqdi va hamma joyda bir xil ma’ruza qilardi. Uning haydovchisi har doim zalda o‘tirar edi va matnni yodlab oldi. U boshlig‘iga hazil taklif qildi: “Ma’ruzalaringizni o‘zim o‘qib bersam, siz haydovchi kepkasini kiyib, zalda o‘tirsangiz”. Bu fikr Plankka yoqdi va u rozi bo‘ldi.
Haydovchi kvant mexanikasi to‘g‘risida ma’ruza o‘qiy boshladi. To‘satdan fizik professorlaridan biri savol berib qoldi. Haydovchi uni diqqat bilan tingladi va shunday dedi: “Shunday taraqqiy etib borayotgan shaharda mendan bunday oddiy savol so‘raladi, deb o‘ylamagan edim. Sizning ruxsatingiz bilan haydovchimdan bu savolga javob berishni so‘rayman”.

***
Raqamlar nazariyasi sohasidagi mutaxassis nemis matematiki Ernst Eduard Kummer arifmetika bilan jiddiy kelishmovchilikda edi. Bir kuni talabalarni o‘qitish paytida 7 ni 9 ga ko‘paytirish kerak edi. “Yetti karra to‘qqiz”, dedi Kummer, “Yettini to‘qqizga ko‘paytirsak… qancha bo‘ladi?”. “Oltmish bir” turtki berdi, talabalardan biri. Kummer taxtaga 61 raqamini yozdi.  “Janob, yetti karra to‘qqiz 66 bo‘ladi”, dedi ikkinchi talaba.
— Janoblar, deb javob berdi Kummer, — ikkalasidan birini tanlash kerak, yo 61 yo 66.

Bahora Muhammadiyeva tayyorladi.
***
Получив Нобелевскую премию по физике, Макс Планк отправился в кругосветное путешествие и везде читал одни и те же лекции. Его водитель всегда сидел в холле и запоминал текст. Он пошутил своему начальнику: «Если я сам буду читать ваши лекции, вы можете надеть водительскую кепку и сидеть в зале». Планку идея понравилась, и он согласился.
Водитель начал читать лекции по квантовой механике. Внезапно один из профессоров физики задал вопрос. Водитель внимательно выслушал и сказал: «Я никогда не думал, что мне зададут такой простой вопрос в таком развивающемся городе. С вашего разрешения прошу моего водителя ответить на этот вопрос».
***
Эрнст Эдуард Куммер, немецкий математик, специализирующийся на теории чисел, был в серьезных разногласиях с арифметикой. Однажды мне пришлось умножать 7 на 9, обучая студентов. — Семь раз девять, — сказал Куммер, — если семь умножить на девять… сколько? «Шестьдесят один», — мотивировал один из студентов. Куммер написал на доске число 61. «Сэр, семь раз девять — 66», — сказал второй студент.
«Господа, — ответил Куммер, — вы должны выбрать одно из двух: либо 61, либо 66.
Подготовила Бахора Мухаммадиева.
Источник: Zarnews.uz

Joylangan vaqt: 2022-08-27 21:53:38
MASOFADAN TURIB O’QISHNI TASHKIL QILISH BO’YICHA TAVSIYALAR: MASOFADAN TURIB O’QISHNI TASHKIL QILISH BO’YICHA TAVSIYALAR:
Mamnunlik va afsuslanish haqida maqollar to’plami Mamnunlik va afsuslanish haqida maqollar to’plami
Maktabgacha ta`lim tizimidagi ishlar muhokama qilindi Maktabgacha ta`lim tizimidagi ishlar muhokama qilindi
Rus tili DTM namunaviy test savollari 2022 javobi bilan Rus tili DTM namunaviy test savollari 2022 javobi bilan
Deputat qonunni bilmasa, bu meni aybim emas – Shermatov G‘aniyevning ayblovlariga javob qaytardi Deputat qonunni bilmasa, bu meni aybim emas – Shermatov G‘aniyevning ayblovlariga javob qaytardi
Sinf rahbarlik uchun to’lov oktyabr oyidan boshlab 1,5 barobar oshiriladi – Prezident Sinf rahbarlik uchun to’lov oktyabr oyidan boshlab 1,5 barobar oshiriladi – Prezident
Mirzo Abdulqodir Bedil haqida: hayoti, asarlari, faoliyati Mirzo Abdulqodir Bedil haqida: hayoti, asarlari, faoliyati
Geografiya fan oyligini o’tkazish bo’yicha tavsiyalar Geografiya fan oyligini o’tkazish bo’yicha tavsiyalar
Miyasi bitta ikki boshli bola dunyoga keldi Miyasi bitta ikki boshli bola dunyoga keldi
Intellekt otadan o‘g‘ilga o‘tadimi? Intellekt otadan o‘g‘ilga o‘tadimi?
O‘qishni ko‘chirish bo‘yicha ayrim javoblar, yangi tartib bo‘yicha O‘qishni ko‘chirish bo‘yicha ayrim javoblar, yangi tartib bo‘yicha
Kitoblar bilan bog`liq faktlar Kitoblar bilan bog`liq faktlar
Olis hududdagi maktabga borib ishlash uchun kimga murojaat qilish kerak? Olis hududdagi maktabga borib ishlash uchun kimga murojaat qilish kerak?
1-kurs talabalari uchun kontrakt to‘lash muddati belgilandi 1-kurs talabalari uchun kontrakt to‘lash muddati belgilandi
Maktab tomonidan beriladigan 20 ballni to’play olmasa nima bo’ladi? Maktab tomonidan beriladigan 20 ballni to’play olmasa nima bo’ladi?
Jahlni yengishning 7 ta xavfsiz usuli Jahlni yengishning 7 ta xavfsiz usuli
Qaysi xalqaro olimpiadalarda g‘olib chiqqan o‘quvchilarning o‘qituvchisi va maktab direktori rag‘batlantiriladi? Qaysi xalqaro olimpiadalarda g‘olib chiqqan o‘quvchilarning o‘qituvchisi va maktab direktori rag‘batlantiriladi?
Barcha fanlardan olimpiada savollari 9-, 10-, 11-sinf Barcha fanlardan olimpiada savollari 9-, 10-, 11-sinf
“Baxtli maktablar” loyihasi uchun tavsiyalar “Baxtli maktablar” loyihasi uchun tavsiyalar
Sinf rahbarligi va daftar tekshirish uchun to’lovlar to’xtatildimi? Sinf rahbarligi va daftar tekshirish uchun to’lovlar to’xtatildimi?