ЖОЛИО-КЮРИ

ЖОЛИО-КЮРИ (Joliot-Curie) Фредерик (1900.19.3 — Париж — 1958.14.8) — француз физиги. Халқаро тинчлик тарафдорлари харакати асосчилари ва раҳбарларидан бири. Илмий ишлари ядро физикаси, ядро кимёси, ядро техникасига оид. И. Жолио-Кюри билан биргаликда биринчи бўлиб гамма-квантдан хoсил бўлган электрон-позитрон жуфтлари изининг фотосуратини олдилар (1933) ва шу йилнинг ўзида француз физиги Ж. Тибо билан хамкорликда биринчи марта электрон-позитрон жуфтлари аннигиляциясти кузатдилар. Француз олимлари Г. Альбан ва Л. Коварскихлар б-н ҳамкорликда биринчи бўлиб ядро портлашида занжир реакция бўлишини исботлаган (1939), нейтрон массасининг протон массасига нисбатан бир қанча катталигини кўрсатган (1939). Коллеж де Франс ядро физика ва кимё лаб. сида биринчи француз циклотронный ишга туширган. 1948 й. 15 дек. да Ж.-К. раҳбарлигида Францияда биринчи атом реактори ишга туширилди. 1940 й. дан Ж.-К. Тинчлик тарафдорлари халқаро конгресси доимий қўмитасининг, 1951 й. дан эса Халқаро Тинчлик Кенгашининг раиси. Нобель мукофоти (1935), «Халқаро тинчликни сақлаш учун» мукофоти (1951) лауреати.